Cách sử dụng hiệu quả các dịch vụ lưu trữ đám mây

By nhtuong on April 28, 2012

  • Sharebar

OVSED Blog – Nhng năm gn đây, thut ng “đám mây” (cloud) rt thường được nhc đến trên các phương tin đi chúng như là mt cách mng công ngh trong thi đi Internet. Lưu tr đám mây – LTĐM (cloud storage) là mt trong các dch v “đám mây” ph biến nht hin nay. Bài này phân tích và gi ý mt s cách s dng các dch v LTĐM min phí mt cách hiu qu và an toàn.

Lưu tr đám mây là gì?

LTĐM là một dịch vụ lưu trữ (hay sao lưu – backup) dữ liệu ở các thiết bị mà người dùng không biết được địa chỉ thực (như các “đám mây”). Người dùng có thể truy cập (explore), tải lên (upload), tải về (download), đồng bộ hoá (sync) dữ liệu ở bất kỳ nơi đâu có Internet.

Mục tiêu nguyên thủy Internet là kết nối các nhà nghiên cứu và các máy tính của họ với nhau để có thể chia sẻ thông tin hiệu quả [1]. Ông Paul Kunz, một nhà khoa học tại Trung tâm Gia tốc tuyến tính Stanford cho biết: “Vào thời điểm đó, các máy tính là những hòn đảo về thông tin. Người dùng đăng nhập vào một hệ thống máy tính chỉ có thể truy cập được nguồn tài nguyên nằm trên chiếc máy tính đó. Khi chuyển sang chiếc máy tính khác có nghĩa là họ phải đăng nhập lại và có thể sẽ phải sử dụng một tập lệnh khác để tìm kiếm và thu thập dữ liệu.” [2]

Với công nghệ “đám mây” người dùng không còn lệ thuộc vào các thiết bị lưu trữ vật lý như đĩa nhớ, CD… và có thể truy cập ở mọi nơi có Internet. Tuy nhiên lại phụ thuộc vào Internet và nhà cung cấp dịch vụ LTĐM [3]

Lưu tr đám mây.

(nh minh ho © damangmedia.com)

Có hai đc đim rt quan trng to nên s khác bit ca LTĐM vi các loi lưu tr khác: (i) người dùng không thxác đnh được đa ch thc ca các dch v; (ii) người dùng có th đng b hóa (sync) tt c các d liu bt kỳ nơi đâu có Internet.

Min phí và an toàn?

Hiện nay có rất nhiều nhà cung cấp dịch vụ LTĐM với các chính sách về giá cả và chế độ bảo mật  khác nhau. Về giá, phần lớn cung cấp các gói min phí bên cạnh các dịch vụ có phí đi kèm như tăng dung lượng lưu trữ, chương trình truy cập dữ liệu trên máy tính hay thiết bị cầm tay… Về bảo mật, có rất nhiều dịch vụ không đảm bảo (hoặc không qui định rõ) chế độ bảo mật thông tin cho người dùng miễn phí [4,5].Đây làm mt đim rt quan trng đi vi người dùng cn lưu tr các tài liu cn có mt chế đ đm bo an toàn v mt ni dung và tác quyn như công trình khoa hc, báo cáo, hp đng… Lý do nhà cung cấp đưa ra cho sự bất tiện này là họ cần kiểm soát các nội dung để quản lý hệ thống lưu trữ và phòng các trường hợp có mã độc (virus) được tải lên bởi người dùng.

Hình 2Bo mt trong lưu tr đám mây.

(nh minh ha © storagenewsletter.com)

Đ đm bo quyn li cá nhân, người dùng nên đc cn thn các điu khon (terms of use, terms of agreement) theo qui đnh ca mi dch v và cn có câu hi c th cho vn đ bo mt nếu không được nêu rõ trong các điu khon hoc s dng các hướng dn như trình bày trong phn dưới đây.

Min phí và hiu qu?

Mặc dù có một số hạn chế đối với các tài khoản miễn phí, nhưng sự hấp dẫn của các dịch vụ LTĐM vẫn không có dấu hiệu giảm đi. Với tiến bộ của công nghệ lưu trữ và sự cạnh tranh của các nhà cung cấp, việc lưu trữ và sao lưu dữ liệu ngày càng trở nên dễ dàng, nhanh chóng và ít tốn kém hơn. Gần đây “đấu trường” LTĐM càng sôi động hơn khi có dấu chân của người khổng lồ Google với dịch vụ Google Drive cho phép người dùng có tài khoản “Gmail” mặc nhiên sở hữu  miễn phí 10G lưu trữ email và 5G lưu trữ tài liệu (nâng cấp và đổi tên từ dịch vụ “Google Documents”).

Trước sự đa dạng của các nhà cung cấp, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để chọn được một dịch vụ LTĐM phù hợp? Một số tiêu chí được gợi ý trong bảng so sánh sau đây giúp người dùng dễ dàng hơn trong việc ra quyết định lựa chọn của mình:  Dung lượng cho phép lưu tr min phí (FS – Free Space); Dung lượng ti đa cho phép đi vi mi tp tin được ti lên (MFS = Max file size); Băng thông gii hn ti lên và ti v trong mi tháng/ngày (BWL = Bandwidth limit; m = month; d = day) ; Cho phép mã hóa d liu đ đm bo tính an toàn (Encrypt); Cho phép to thư mc o trên máy tính đ thc hin các chc năng cơ bn như ti lên, ti v hay đng b hóa (Folder = Folder Upload/Sync); H trcho các h điu hành máy tính hay thiết b cm tay;

Bng 1: So sánh các dch v lưu tr đám mây da trên các tiêu chí khác nhau. Ghi chú : UnLtd = Unlimited; FS = Free Space; MFS = Max file size; BW = Bandwidth; Folder = Folder Upload/Sync; NA = Not available; OK = Compatible; — = Non-compatible; TBA = To be activated; iOS = iPhone, iPad, iPod;  WM = Windows Mobile;   WP7 = Windows Phone 7;

Bảng 1 cho thấy phần lớn các dịch vụ LTĐM phổ biến hiện nay cho phép người dùng lưu trữ miễn phí 5G. Các dịch vụ đặc biệt “rộng lượng” như: Mediafire (không giới hạn), Glide (30G), 4Sync (15G), CX(10G). Ngoài dung lượng cơ bản, các nhà cung cấp dịch vụ thường kèm theo các khuyến mãi hoặc các chương trình giới thiệu thành viên mới cho phép người dùng tăng thêm dung lượng miễn phí. Ví dụ: từ nay đến 31/12/2012 Box.net tặng miễn phí 50G cho người dùng cài đặt Box.net trên Android [6]; SkiveDrive cho phép người dùng từ trước 22/04/2012 nâng dung lượng miễn phí lên 25G [7]. Như vậy, nếu dùng kết hợp các dịch vụ khác nhau, người dùng hoàn toàn có thể sở hữu tổng dung lượng miễn phí lên đến hàng 100G.

Một số dịch vụ cho phép tải tập tin có dung lượng lớn từ 2-5G như: Amazon S3 (5G), iDrive Sync(5G), Ubuntu One (5G), 4Sync (2G), SugarSync (2G),  SkyDrive (2G). Bên cạnh 4SyncMediafirevà SkyDrive là các dịch vụ không có giới hạn băng thông sử dụng (tải lên, tải về) thì DropBoxvà SugarSync cũng cho phép sử dụng băng thông tương đối rộng lần lượt là 20G và 10G mỗi ngày. Đối với một người làm việc bình thường (nhân viên văn phòng, sinh viên, nghiên cứu sinh…) thì 10G cho mỗi ngày là con số có thể chấp nhận được.

Như đề cập ở trên, bảo mật là mối quan tâm không nhỏ đối với người dùng cần lưu trữ nội dung quan trọng. Vì vậy, các dịch vụ có khả năng mã hóa (encrypt) như iDrive Sync hay SME Storage là rất cần thiết. SME Storage còn có một tính năng đặc biệt là cho phép kết nối cùng lúc nhiều dịch vụ LTĐM khác (multi-cloud) – tối 3 dịch vụ đối với tài khoản miễn phí. Nhờ vậy, SME Storage có thể được dùng kèm với các dịch vụ khác không có các tính năng mã hóa nhưng lại nỗi trội ở tiêu chí khác như dung lượng lưu trln, băng thông rng, h tr đa h điu hành… Một dịch vụ miễn phí khác có tính năng mã hóa tương tự như SME Storage là: CloudFogger. Ngoài ra, người dùng có thể mã hóa dữ liệu của mình trước khi tả lên các dịch vụ LTĐM bằng các phần mềm mã hóa như GnuPG, TrueCrypt, 7-Zip… [8]. Ngoài ra, một số công cụ khác quản lý rất hiệu quả cùng lúc nhiều dịch vụ LTĐM như: JouKuu, OtixoGladinet.

CloudFogger – công c mã hóa cho Dropbox, SkyDrive, Google Drive…

(nh minh ha © malavida.com)

 

Để sử dụng một cách hiệu quả dịch vụ LTĐM thì người dùng không thể không quan tâm đến tính năng cho phép tạo thư mục ảo (VFolder – Virtual Folder) trên máy tính (có thể ví von là máy tính “dưới đt”) . Thư mục này là một bản sao của toàn bộ dữ liệu lưu trên “đám mây”. Người dùng có thể thao tác (thêm, sửa, xóa) trên dữ liệu một cách nhanh chóng như các thư mục làm việc bình thường.Đặc biệt thư mục này còn cho phép đồng bộ hoá (sync) một cách tự động các cập nhật trên mây hoặc ở máy tính của người dùng. Theo Bảng 1, phần lớn các dịch vụ đều có tính năng này. Đặc biệt, đối với Box.netvà SME Storage thì tính năng này chỉ dành cho người dùng trả phí.

Thư mc o trên máy tính người dùng.

(nh minh ha © geckoandfly.com)

Một trong các đặc tính điển hình của các dịch vụ LTĐM là có thể truy cập mọi lúc mọi nơi có Internet. Vì vậy, có rất nhiều các hệ điều hành máy tính hay thiết bị cầm tay được hỗ trợ (đặc biệt, Web và Windows là 100% bên cạnh Mac và Android là 95% theo khảo sát ở Bảng 1).

 

“Điện toán đám mây” đang trở thành một từ khóa “thời thượng” trong làng công nghệ thông tin hiện nay bởi vì tính tiện dụng của nó. Những gì liên quan đến “mây” (cloud) cũng vì thế mà được nhiều người quan tâm. Trên đây, bài viết đã giới thiệu khái niệm, phân tích ưu khuyết điểm, các tiêu chí lựa chọn và cách sử dụng hiệu quả và an toàn các dịch vụ lưu trữ đám mây, một trong các dịch vụ phổ biến nhất của điện toán đám mây. Mỗi dịch vụ có những ưu khuyết điểm riêng. Tùy vào nhu cầu sử dụng mà người dùng có thể đưa ra các quyết định lựa chọn phù hợp cho mình. Tuy nhiên có ba tiêu chí rất đáng lưu ý khi sử dụng các dịch vụ này là: dung lượng, chế độ mã hóa và thư mục ảo.

Nguyễn Hoài Tưởng

OVSED Team

Tham khảo:

[1] Hoàng Thị Thu Hương. Sự phát triển của Web ảnh hưởng đến các sản phẩm, dịch vụ thông tin – thư viên trường đại học: Web 1.0, 2.0, 3.0, Kỷ yếu Hội thảo Thông tin Khoa học và Công nghệ ngày nay. 2009.

[2] 15 năm WWW – Web ra đời như thế nào? Nhân Dân, 2006.

[3] T. Anh. Sao lưu dữ liệu trực tiếp trên hệ thống hay áp dụng mô hình Cloud. Quản Trị Mạng, 2010.

[4] J. Benjamin Stevens. Is Cloud Storage Secure Enough For Lawyers? The Mac Lawyer, 2010.

[5] Steven J. Vaughan-Nichols. No Privacy on Amazon’s Cloud Drive. ZdNet, 2011.

[6] Rick Broida. Android Users Get 50GB FREE. CNNet, 2012.

[7]  SkyDrive: Limited time loyalty offer. Microsoft FAQ (viewed on April 28, 2012)

[8] Jason Fitzpatrick. Five Best File Encryption Tools. Lifehacker, 2010.