Bốn trăm triệu dollar chi cho việc phát triển khoa học. Nga sẽ dành số tiền đó trong hình thức tài trợ thưởng của Chính phủ đến năm 2013. Chương trình hỗ trợ của Nhà nước rất quan trọng đối với sự phát triển khoa học cơ bản, – đó là nhận định của một trong những người đầu tiên nhận khoản tài trợ là ông Iskander Akhatov, cựu sinh viên MGU và hiện giờ là Giáo sư Đại học Hoa Kỳ. Với khoản 5 triệu dollar đã nhận, ông dự kiến thành lập một Trung tâm nghiên cứu tại Đại học Tổng hợp Baskishrsk. Cơ sở này sẽ tham gia vào việc phát triển những công nghệ tiên tiến cho ngành công nghiệp dầu khí.
Từ Đại học North Dakota, thông qua các đồng nghiệp Nga của mình, Giáo sư Iskander Akhatov được biết về việc Chính phủ Nga đưa ra chương trình mới hỗ trợ khoa học. Mục tiêu của chiến lược là nhằm thu hút tới nước Nga những nhà khoa học tầm cỡ thế giới, bao gồm cả những kiều dân Nga đã di cư khỏi đất nước từ thời quá khứ xa xưa cũng như dưới thời Liên Xô. Chính để phục vụ cho mục đích đó, Nhà nước đặt ra giải thưởng-tài trợ đặc biệt, mỗi giải gồm 5 triệu dollar. Kinh phí này được cấp trên cơ sở cuộc thi các công trình nghiên cứu khoa học tiến hành tại các trường đại học Nga.
Ông Iskander Akhatov là tác giả của hơn 90 công trình khoa học trong lĩnh vực vật lý, từ năm 2003 giảng dạy ở đại học Mỹ. Để tham gia vào cuộc thi, trong tư cách trường đối tác ở Nga ông không chọn trường cũ của mình (Iskander Akhatov tốt nghiệp Đại học quốc gia Matxcơva mang tên Lomonosov năm 1979),mà đề nghị Đại học Tổng hợp Bashkir. Đó là nơi ông từng làm việc trước khi sang Hoa Kỳ. Và thậm chí khi đã ở bên kia đại dương, những liên hệ chuyên môn của ông với trường đại học và tổ bộ môn cũ vẫn không bị gián đoạn, và ông đảm nhận lãnh đạo một số hướng khoa học, – nhà khoa học Iskander Akhatov kể.
“Tôi sinh ra ở Ufa, đã từng phụ trách Bộ môn tại trường đại học địa phương trước khi đến Hoa Kỳ. Hồi làm việc tại Ufa, tôi là Giám đốc Viện Cơ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, ở đó tôi có nhiều học trò và đồng nghiệp. Tất nhiên, chính nhờ thông qua họ mà tôi biết tin về cuộc thi này và nhận lời mời tham gia, còn bây giờ tôi cảm nhận được sự hỗ trợ của mọi người trong việc thực thi đề án”.
Nhà khoa học dự định lập ra một phòng thí nghiệm, chuyên nghiên cứu thực nghiệm và lý thuyết “tính năng động của hệ thống phân tán”, như cách gọi khoa học của công trình, có ý nghĩa rất thiết thực đối với ngành công nghiệp dầu khí. Phòng thí nghiệm sở hữu những trang thiết bị hiện đại nhất, trong đó có dàn máy tính siêu nhanh. Ông Iskander Akhatov cũng đã mời các đồng nghiệp của mình từ Mỹ và Singapore tham gia công việc. Nhưng cơ sở chủ yếu của nhóm nghiên cứu là đội ngũ giáo sư, nghiên cứu sinh và sinh viên của Đại học Tổng hợp Quốc gia Bashkir. Hiển nhiên, nếu không có sự hỗ trợ của chính phủ thì hẳn công việc này sẽ không thể tiến hành”, – ông Iskander Akhatov thừa nhận.
“Bản thân việc đặt ra các khoản kinh phí hỗ trợ này nói lên rằng thái độ của Chính phủ Nga đối với khoa học đã đổi thay một cách tổng thể. Đây là hoạt động chưa từng thấy, và tôi hy vọng sự phát triển tiếp theo của nó sẽ làm cho khoa học cơ bản ở Nga cũng được sự ủng hộ như trên toàn thế giới văn minh. Những chương trình tầm cỡ qui mô như vậy cần được tài trợ trong thời hạn dài, khoảng 5-10 năm. Để rồi từ những trung tâm này sẽ trưởng thành một hoặc hai thế hệ những người có chuyên môn cao. Vì rằng những dự án như vậy cần bao gồm ba thành phần. Đầu tiên là thành tố giáo dục: cần đào tạo nghiên cứu sinh, tiến sĩ, chuyên gia có trình độ. Phần thứ hai – là cơ sở khoa học riêng: cho ra đời những sản phẩm khoa học. Thành tố thứ ba – ứng nghiệm sáng tạo. Tức là toàn bộ những công trình nghiên cứu cần được ứng dụng vào sản xuất hiện thực”.
Những con số thống kê cũng nói lên sự quan tâm từ phía các nhà khoa học tới đề án mới của nước Nga. Tại cuộc thi đầu tiên đã thu hút hơn 500 đơn đăng ký. Chính phủ Nga gia hạn chương trình, và đến mùa thu này sẽ công bố thêm bốn chục danh tính được nhận giải thưởng tài trợ siêu lớn.
Trả lời cho câu hỏi, điều gì đã thúc đẩy ông tham gia cuộc thi, nhà khoa học Iskander Akhatov nói ngắn gọn: “Tôi vẫn là một người Nga, và tôi muốn mang thành quả nghiên cứu, kinh nghiệm và kiến thức của mình đóng góp vào sự phát triển nền khoa học cơ bản của nước nhà”.
(Nguồn: RUVR)
