Tiến sĩ Phan Toàn Thắng

Phát minh được các cường quốc công nhận

Câu chuyện về công trình của nhà khoa học này thật giản dị. Năm 1995, khi đang làm việc tại Viện Bỏng Quốc gia Việt Nam, ông được cử sang Anh thực tập nghiên cứu về công nghệ nuôi cấy tế bào da tại Đại học Oxford. Chính môi trường nghiên cứu tại Oxford đã giúp khởi đầu cho những giấc mơ làm khoa học công nghệ cao trong ông. Năm 1997, ông sang Singapore làm nghiên cứu tại Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Bệnh viện Đa khoa Singapore. Tại đây, từ nghiên cứu tế bào da để chữa trị cho bệnh nhân bỏng, ông chuyển sang nghiên cứu tế bào giác mạc mắt.

Năm 2000, công nghệ tế bào gốc phát triển rất mạnh mẽ và trở thành xu hướng mới trong nghiên cứu khoa học của thế giới. Hơn 60.000 tỉ tế bào trên mỗi cơ thể người sẽ bị chết, lão hóa, hoặc tổn thương và cần được thay thế. Việc tìm tế gốc từ tế bào trưởng thành được nhiều nhà khoa học thực hiện và không đạt chất lượng như mong muốn trong khi giá thành lại quá cao.

“Phải tìm hướng đi khác, làm thế nào để vừa có tế bào gốc chất lượng nhưng giá thành không cao. Phôi thai sẽ là nguồn nghiên cứu tốt nhưng khó được chấp nhận bởi liên quan đến tính nhân đạo và tôn giáo. Cuối cùng, tôi tìm thấy nguồn mô lớn từ nhau thai”, ông Thắng tâm sự.

Tiến sĩ Phan Toàn ThắngSinh năm 1968 tại Hà Nội. Năm 1991 sau khi tốt nghiệp Học viện Quân Y, Hà Nội, ông công tác tại Viện Bỏng Quốc gia. Từ năm 1995-1997, thực tập sinh tại Bộ môn Da liễu, Đại học Oxford, Anh. Từ năm 1997-2002, công tác tại khoa phẫu thuật thẩm mỹ tạo hình, Bệnh viện đa khoa Singapore. Từ năm 2002-2004, công tác tại Hagey Laboratory về Y học tái tạo, Đại học Stanford, Mỹ. Từ năm 2004 đến nay, công tác tại bộ môn ngoại, Đại học Y khoa Yong Loo Lin, Đại học Quốc gia Singapore.

Năm 2005, báo chí Singapore và các nước gọi Tiến sĩ Thắng là nhà khoa học đầu tiên tìm được tế bào gốc từ cuống rốn. Tuy nhiên, chính thông tin này lại khiến không ít người ngần ngại, bởi trong khoa học, để chứng minh được chủ nhân một phát minh, phải mất một thời gian dài và cả lượng tài chính lớn để được chấp nhập sở hữu bản quyền. Đặc biệt, khi nghiên cứu này được công bố bởi một nhà khoa học gốc Việt Nam, việc đăng ký càng gặp không ít khó khăn hơn. “Thói quen của nhiều người trên thế giới khi nói đến Việt Nam thường nghĩ đó là vùng đất chịu nhiều mất mát từ các cuộc chiến tranh và nay đã hòa bình thì họ biết thêm “thương hiệu” nhân công giá rẻ”, ông Thắng bộc bạch.Đăng ký sở hữu trí tuệ ở Mỹ đầu tiên vào năm 2004, đến nay, kết quả nghiên cứu đã được đăng ký tại nhiều quốc gia như: Anh, Nga, Úc. Hiện nay, dự án đang ở giai đoạn phản biện cuối cùng tại một số nước châu Âu, Mỹ và Nhật. “Các cường quốc công nhận phát minh của tôi. Và tại các nước đó, việc đăng ký bản quyền không gặp khó khăn”, ông nói.

Chi phí đăng ký bản quyền đến nay đã lên đến gần 300.000 USD. Ngoài ra, tác giả còn liên tục đầu tư vào nghiên cứu để có những bằng chứng khoa học, chứng minh cho hiệu quả của công nghệ trên các ứng dụng khác nhau. “Nếu thương mại hóa thành công, con số thật sự quá nhỏ so với thị trường rất lớn đang có nhu cầu sử dụng công nghệ tế bào gốc”, ông Thắng nói thêm. Theo ông, công nghệ tế bào gốc không chỉ được sử dụng cho các sản phẩm làm đẹp, chống lão hóa, mà còn được ứng dụng để sản xuất thuốc điều trị tổn thương gan, tim, mắt…

Từ thành công này, năm 2009, Chính phủ Singapore đã phê duyệt 20 triệu đô la Singapore để xây dựng dự án nghiên cứu, bào chế thuốc từ tế bào gốc theo công nghệ y sinh do ông Thắng làm chủ nhiệm. Dự án kéo dài 5 năm, từ 2009-2014, được hợp tác với Viện Khoa học Công nghệ Israel.

Nhà khoa học làm doanh nhân

Mục đích cuối cùng của công trình, theo ông Thắng là phải tạo ra sản phẩm có chất lượng và không quá đắt tiền.

Để việc thương mại hóa một nghiên cứu khoa học thành công, ông Thắng lập CellResearch Corp vào năm 2004. Công ty này có nhiệm vụ giao dịch với mọi đối tác muốn chuyển giao công nghệ tế bào gốc từ màng cuống rốn để làm thương mại. Ứng dụng lớn nhất của công nghệ này phải được sử dụng để chữa trị các bệnh nan y.

Theo nhà khoa học và cũng là doanh nhân này, để thương mại hóa thành công, cần tiến hành theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu là lưu trữ tế bào gốc từ cuống rốn và CellResearch Corp cung cấp dịch vụ này cho nhiều công ty tại Ấn Độ, Hồng Kông, Đài Loan, Úc, Mỹ để sản xuất mỹ phẩm dưỡng da. “Đây cũng là thị trường hấp dẫn nhất cho các nhà kinh doanh. Tuy nhiên, đây là công nghệ đang “nóng” bởi sản phẩm được làm từ tế bào gốc thường rất được ưa chuộng. Nên xét về mặt kinh doanh, sẽ có không ít cạnh tranh trên thương trường”, ông nói.

Giai đoạn thứ 2 là thực hiện các nghiên cứu ngắn, tạo nên sản phẩm tăng chức năng chuyển hóa trong cơ thể.

Giai đoạn thứ 3 là ứng dụng công nghệ tế bào gốc để chưa trị các bệnh tổn thương về não, gan, tim, tụy… Đây chính là giai đoạn quan trọng và lâu dài nhất. Đây cũng là mục tiêu nhà khoa học này muốn thực hiện tại Việt Nam và các nước trong khu vực trước khi đưa ra thế giới.

Tại Việt Nam, do nhiều lợi thế ở sân nhà, nên chi phí chuyển giao công nghệ tế bào gốc cho các công ty trong nước chỉ khoảng 1/3 so với các nước khác. Đối với các công ty ứng dụng làm mỹ phẩm dưỡng da, thông thường nhà chuyển giao công nghệ có thể thu từ 10-15% trên mỗi sản phẩm bán ra.

Ông Thắng cũng hài lòng với kết quả thương mại hóa công trình nghiên cứu qua việc chuyển giao công nghệ sản xuất các sản phẩm làm đẹp, chống lão hóa cho Công ty FNC (thuộc Tập đoàn FPT) sản xuất và tiêu thụ trong nước. Sản phẩm dưỡng da JuviSkincare được bán tại Việt Nam trong 6 tháng cuối năm 2008 đạt doanh thu 500 triệu đồng; đến năm 2009 thu được 10 tỉ đồng và năm 2010 xấp xỉ 58 tỉ đồng. Kế hoạch 2011, theo ông Thắng, vào khoảng hơn 100 tỉ đồng. Ông cho rằng, tốc độ tăng trưởng của sản phẩm này khoảng 100% mỗi năm.

Theo Hằng Nga

Giáo sư – Tiến sĩ Huỳnh Phước Đương trong một chuyến về Việt Nam.

Tuổi thơ hạnh phúc, và bất hạnh

Đến vị Giáo sư – Tiến sĩ người Việt nặng tình với quê hương

Từ năm 1988 cho đến nay, GS. Phan Huy Lê liên tục là Chủ tịch Hội Sử học Việt Nam. Ông còn giữ cương vị lãnh đạo chủ chốt và là ủy viên của nhiều Hội đồng Quốc gia như Hội đồng Quốc gia chỉ đạo biên soạn Từ điển Bách khoa, Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia, Hội đồng Lý luận Trung ương, Hội đồng Khoa học và Đào tạo ĐH Quốc gia Hà Nội, Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, Hội đồng Quốc gia Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước, Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia… Ở cương vị nào, ông cũng đều có những đóng góp xuất sắc.

GS. Phan Huy Lê được phong học hàm Giáo sư năm 1980, danh hiệu Nhà giáo ưu tú năm 1988, danh hiệu Nhà giáo nhân dân năm 1994; Giải thưởng Nhà nước năm 2000, Giải thưởng Quốc tế Văn hóa châu Á Fukuoka, Nhật Bản năm 1996, Huân chương Cành cọ Hàn lâm của chính phủ Pháp năm 2002.

Được biết, Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn (Académie des Inscriptions et Belles-Letres) được thành lập từ năm 1663, là một trong 5 Viện hàn lâm khoa học trực thuộc Học viện Pháp quốc (Institut de France) của Cộng hòa Pháp. Đây cũng là một trong những Viện Hàn lâm lâu đời và danh tiếng của Học viện Pháp quốc.

Ông Hồ Đình Thanh năm nay 58 tuổi, quê Đại Lộc, Quảng Nam, ra nước ngoài du học từ 1972 và tốt nghiệp kỹ sư CNTT tại Hoa Kỳ.

Giám đốc Sở TT-TT Đà Nẵng (trái) tặng bằng khen của lãnh đạo TP Đà Nẵng cho ông Hồ Đình Thanh

Theo Giám đốc Sở TT-TT Đà Nẵng Phạm Kim Sơn, kể từ khi thành lập đến nay, vượt quá nhiều khó khăn thử thách, điều kiện làm việc còn hạn chế, kỹ sư Hồ Đình Thanh vẫn luôn miệt mài với việc cổ vũ, khuyến khích sản xuất và xuất khẩu phần mềm. Ông trở thành một trong những người tiên phong khai phá và góp phần đặt nền móng đầu tiên cho ngành công nghiệp phần mềm tại TP Đà Nẵng.

Mọi việc khởi đầu từ những hợp đồng gia công nhỏ lẻ, sau đó là nhận những đơn đặt hàng trọn gói, sản xuất những phần mềm không chỉ dùng trong phạm vi một công ty, một tập đoàn mà phổ biến rộng hơn, trở thành những phần mềm dùng chung của cả cộng đồng.

Và điều đáng nói nhất vẫn là các phần mềm ấy đã được viết, xây dựng, hiệu chỉnh và đóng gói từ Đà Nẵng, một địa phương vốn có xuất phát chậm hơn các thành phố lớn ở 2 đầu đất nước về CNTT, về công nghiệp phần mềm.

Kỹ sư Hồ Đình Thanh cũng là người có công lớn đưa nhiều dự án phần mềm theo đơn đặt hàng của thị trường Mỹ về sản xuất ngay tại Việt Nam. Bên cạnh đó, ông đã kêu gọi, vận động thành công nhiều tập đoàn, công ty công nghiệp phần mềm của Mỹ (và một số quốc gia khác) đến tìm hiểu và đầu tư vào lĩnh vực CNTT, công nghiệp phần mềm tại Đà Nẵng.

Kỹ sư Hồ Đình Thanh đã bày tỏ lòng biết ơn về những ghi nhận của chính quyền TP đối với cá nhân ông. Tại lễ nhận bằng khen của lãnh đạo TP Đà Nẵng, ông ít nói về bản thân mình mà giới thiệu những gương mặt trẻ, những tài năng tương lai về CNTT của TP Đà Nẵng.

“Đây là những nhân tố kế thừa xuất sắc và chính các bạn ấy đã làm nên thương hiệu của Mag Rabbit Việt Nam, đóng góp đầy trí tuệ và tâm huyết của các bạn trẻ đã khẳng định thành công bước đầu của ngành công nghiệp phần mềm còn non trẻ của quê hương Đà Nẵng”, ông nhấn mạnh.

Công Bính